Informatie over de landelijke regie en de regionale coördinatie van de uitvoering van de (neonatale hielprikscreening). En informatie over de financiering.

Landelijke regie, Centrum RPO van het RIVM

In opdracht van het ministerie van (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) voert het Centrum RPO (Regie op Preventieprogramma’s en Opschaling) van het RIVM (voor 2026: Centrum voor Bevolkingsonderzoek ofwel RIVM-CvB) de landelijke regie over de neonatale hielprikscreening.

Het Centrum RPO is in opdracht van VWS verantwoordelijk voor:

  • regie: de landelijke regie over de neonatale hielprikscreening;
  • programmacommissie: het initiëren en organiseren van periodieke bijeenkomsten van de Programmacommissie Neonatale Hielprikscreening (PNHS) en landelijke werkgroepen;
  • materialen voor voorlichting: het ontwikkelen, produceren, beheren en distribueren van materialen voor voorlichting en deskundigheidsbevordering;
  • Draaiboek: het verzorgen van de redactie van het Draaiboek Hielprikscreening;
  • websites: het verzorgen van de redactie van de website over de hielprik voor ouders en voor professionals;
  • opdrachtverlening: de opdrachtverlening aan ketenpartners voor het vervullen van hun rol in de neonatale hielprikscreening;
  • aanbesteding: het begeleiden en faciliteren van aanbestedingstrajecten, waaronder de aanbesteding van bloedanalysediensten en screeningsapparatuur;
  • onderzoeksagenda: met input van stakeholders een onderzoeksagenda vaststellen, inclusief prioritering;
  • overleg: het initiëren van landelijk overleg met ketenpartners en beroepsverenigingen;
  • communicatie: externe communicatie in geval van belangrijke wijzigingen, incidenten en calamiteiten;
  • monitoring: het jaarlijks monitoren en zo nodig evalueren van de NHS; hiervoor wordt opdracht gegeven aan een externe, onafhankelijke partij;
  • advisering: het adviseren van VWS over de kosten en juridische aspecten van de neonatale hielprikscreening;
  • innovaties: het adviseren van VWS over innovaties en optimalisaties;
  • incidenten: bij afwijkingen (incidenten en calamiteiten) handelen conform het protocol risicomanagement.

Het referentielaboratorium van de NHS is ondergebracht bij RIVM-GZB. Het werkt in opdracht van Centrum RPO. Centrum RPO en (Centrum Gezondheidsbescherming van het RIVM) sluiten daartoe jaarlijks een dienstverleningsovereenkomst af.

Zie ook het Beleidskader Pre- en Neonatale Screeningen.

Programmacommissie Neonatale Hielprikscreening

Het Centrum RPO van het RIVM krijgt over de landelijke regie gevraagd en ongevraagd advies van de Programmacommissie Neonatale Hielprikscreening (PNHS). 
In de (Programmacommissie neonatale hielprikscreening) zijn de ketenpartners van het programma vertegenwoordigd. 
De PNHS bestaat uit deskundigen uit kringen van relevante beroepsgroepen en organisaties met gezag binnen hun vakgebied of hun netwerk en met relaties in het veld. 
Beroepsgroepen en organisaties vertegenwoordigd in de PNHS zijn: 

  • RIVM
  • medisch adviseurs van het RIVM
  • de Adviescommissies Neonatale Screening van de (Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde) (ANS’en)
  • Actiz/GGD (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) Nederland
  • (Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen)
  • NVKC
  • (Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie)
  • RIVM-GZB (referentielaboratorium)
  • (Nederlandse Organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek)
  • NCJ
  • (Vereniging Klinische Genetica Nederland)
  • VKGL
  • (Vereniging Volwassenen, Kinderen en Stofwisselingsziekten)
  • (Alliantie voor erfelijkheidsvraagstukken)

Het ministerie van VWS is waarnemer.

Onder de PNHS zijn een aantal werkgroepen actief, die, rechtstreeks of via de programmamanager, rapporteren aan de Programmacommissie. De werkgroepen zijn c.q. worden ingesteld door het Centrum RPO op advies van de PNHS na bespreking van opdracht en samenstelling.

Het bestuur van de NVK heeft de Adviescommissies neonatale hielprikscreening (ANS’en) ingesteld: 

  • (adviescommissie neonatale screening van de NVK) Endocriene Ziekten (CAH en (congenitale hypothyreoïdie))
  • ANS Metabole Ziekten (MZ)
  • ANS Hemoglobinopathieën (HbP)
  • ANS (cystic fibrosis)
  • ANS (Severe combined immunodeficiency)
  • ANS (spinale musculaire atrofie)

Deze commissies zijn vertegenwoordigd in de Programmacommissie en zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling van richtlijnen voor diagnostiek en behandeling, ook voor Caribisch Nederland.

Regionale coördinatie van de uitvoering

Het RIVM is verantwoordelijk voor de regionale coördinatie van de uitvoering van de neonatale hielprikscreening. De kaders voor de regionale coördinatie van de uitvoering van de NHS hebben betrekking op de effectiviteit, doelmatigheid, kwaliteit en landelijke uniformiteit van de screening en op de financiële randvoorwaarden.
De regiokantoren van het RIVM besteden de uitvoering van de hielprik uit aan met name (Jeugdgezondheidszorg)-organisaties. Zij sluiten daartoe samenwerkingsovereenkomsten, waarbij de JGZ-organisatie zich onder meer verbindt om de uitvoering van de hielprik in haar regio te organiseren.

Financiering

De uitvoering van de neonatale hielprikscreening (RIVM-regiokantoren en de laboratoria) wordt gefinancierd uit de begroting van het ministerie van VWS. Het Centrum RPO van het RIVM wordt uit de Rijksbegroting gefinancierd, als onderdeel van het ministerie van VWS. Het RIVM is opdrachtnemer van de uitvoering van de neonatale hielprikscreening en ontvangt daarvoor de door VWS beschikbaar gestelde financiële middelen conform de bestuurlijke kaders.

Diagnostiek en behandeling vallen onder de reguliere zorg en worden vergoed door de ziektekostenverzekeraar.